Sırbistan Kamu İhalelerine Teklif Verme Rehberi: e-İhale Portalı (jnportal) Adım Adım

1. Sırbistan ihale sistemi nasıl işler?

Sırbistan kamu alımları Kamu İhaleleri Kanunu (Zakon o javnim nabavkama — ZJN) ile düzenlenir ve tek merkezden, Portal javnih nabavki üzerinden yürütülür. Belgedeki örnek ihale "açık usul" (otvoreni postupak) ile yapılan, üç kısma (partija) ayrılmış bir hizmet alımıdır: tehlikeli atık, enfeksiyöz tıbbi atık ve karışık atık.

Sistemin temel kuralı: iletişim münhasıran elektroniktir. İlgilenen istekli, naručilac (idare) ile yalnızca portal üzerinden haberleşir. Bir ihaleye "ilgilenen" sayılmak için ya konkursna dokumentacija'yı (ihale dokümanını) indirmeniz ya da ilginizi işaretlemeniz gerekir; böylece portalın elektronik posta kutusu üzerinden tüm güncellemeleri (doküman değişikliği, ek açıklama, karar) almaya başlarsınız.

2. Portala kayıt ve yetkilendirme

Teklif veren her firma (privredni subjekt) portala kayıtlı olmalı ve en az bir, tercihen birden çok kullanıcı hesabına sahip olmalıdır. Firma içindeki kişilere ihale üzerinde işlem yapma yetkisi yine portal üzerinden verilir (dodela prava na postupak). Vekil aracılığıyla işlem yapacaksanız, vekâlet de portaldan tanımlanır.

Önemli bir kısıt: kendi başına teklif veren bir istekli, aynı anda ortak teklifte ya da alt yüklenici olarak yer alamaz; aynı kişi birden çok ortak teklifte bulunamaz. Ayrıca bir istekli, varyantlı teklif izni yoksa yalnızca bir teklif verebilir.

3. Soru sorma ve doküman inceleme

İhale dokümanı portaldaki ihale sayfasında yer alır (örnekte: jnportal.ujn.gov.rs/tender-eo/377367). Bu sayfadan ek bilgi/açıklama talep edebilir ve dokümanlardaki eksik veya hatalara dikkat çekebilirsiniz. Kritik süre: ek açıklama talepleri, teklif son tarihinden en geç 6 gün önce yapılmalıdır.

Portalın elektronik posta kutusu size şunları otomatik iletir: doküman değişiklikleri, ek açıklamalar, katalog değişiklikleri, ihale ilanları ve nihayetinde tahsis/durdurma kararı. Teklif verdikten sonra ayrıca başarılı teklif onayı, teklif açma tutanağı (zapisnik) ve e-açık artırma daveti gibi belgeleri de buradan alırsınız. Bu mesajların kopyaları, portala kayıt olurken verdiğiniz e-posta adresine de gelir.

4. Teklifin yapısı ve zorunlu belgeler

Teklif, portalda idarenin tanımladığı yapıya göre hazırlanır. Elektronik teklifin hiçbir parçası imzalanmaz, kaşe/mühür ve tarama gerekmez — portal teklifi şifreler ve açılış anına kadar içeriğin ve kimliğinizin gizliliğini korur. Yüklediğiniz belgeleri siz şifrelememelisiniz.

Örnek ihalede her kısım (partija) için istenen belgeler:

• Teklif formu (Obrazac ponude): portal, girdiğiniz verilerden otomatik oluşturur.
• Teklif fiyatı yapısı formu (Obrazac strukture ponuđene cene): doldurulur.
• Teklif hazırlama maliyeti formu: varsa masraflar için doldurulur.
• Nitelik kriterleri e-Beyanı: portalda elektronik doldurulur; AB'deki ESPD'nin Sırbistan karşılığıdır. Ortaklar ve alt yükleniciler kendi e-Beyanlarını ayrı doldurur.
• Teklif teminatı (Sredstvo obezbeđenja za ozbiljnost ponude).
• Sözleşme modeli (Model ugovora): doldurulur.

5. Teminatlar: teklif ve sözleşme teminatı

Sırbistan'da teminat tipik olarak menica (emre yazılı senet/bono) ile verilir:

• Teklif teminatı: teklif fiyatının (KDV hariç) en az %3'ü tutarında, ilk talepte ödenecek menica. Aslı, menica yetkisi ve imza sirküleri ile birlikte son tarihe kadar posta veya elden idarenin adresine ulaştırılır. Teklifinizi son tarihten sonra değiştirir/geri çeker, sözleşmeyi haksız yere imzalamaz veya iş teminatını sunmazsanız idare teminatı nakde çevirir.
• Sözleşme (iyi ifa) teminatı: kazanan istekli, sözleşme imzalanınca sözleşme bedelinin (KDV hariç) %10'u tutarında, koşulsuz ve ilk talepte ödenecek bir iş teminatı menicası verir; geçerliliği teslim süresinin bitiminden 30 gün fazla olmalıdır.

6. Ortak teklif ve alt yüklenici

Ortak teklif (zajednička ponuda): portalda bir istekliler grubu (grupa) oluşturulur; grup adına teklif vermeye yetkili üye teklifi hazırlar ve sunar. Tüm üyeler portala kayıtlı olmalı, her biri kendi nitelik e-Beyanını doldurmalıdır. Teklif formunda her üyenin yapacağı işin değeri/yüzdesi belirtilir.

Alt yüklenici (podizvođač): alt yükleniciler portala kayıtlı olmalı ama teklif için onay vermeleri gerekmez. İstekli, her alt yüklenici için kimlik bilgilerini, üstlenilecek işin kısmını/değerini ve idarenin alt yükleniciye doğrudan ödeme yapıp yapmayacağını belirtir; ayrıca her biri için nitelik e-Beyanı sunar.

7. Fiyat, değerlendirme ve eşitlik bozma

Örnek ihalede tahsis kriteri fiyattır ve sıralama otomatik yapılır. Fiyat dinar (RSD) cinsinden, KDV'li ve KDV'siz, ihalenin gerektirdiği tüm masraflar dahil verilir.

Eşitlik halinde yedek kriterler: fiyatlar eşitse ödeme süresi daha uzun olan; o da eşitse hizmet ifa süresi daha kısa olan kazanır. Yine de karar verilemezse idare, en avantajlı teklifler arasında kamuya açık çekiliş (žreb) yapar.

8. Son tarihler, geçerlilik ve ödeme şartı

Örnek ihaledeki temel süreler ve şartlar:

• Teklif son tarihi: örnekte 29.06.2026, 10:00 (yerel saat).
• Teklif dili: Sırpça.
• Teklif geçerlilik süresi: açılış tarihinden itibaren en az 30 gün.
• Ödeme süresi: idareye karşı 60 günden kısa olamaz (yani teklifinizde 60+ gün vade öngörmelisiniz).

9. Teklif açma ve sözleşme kararı

Teklif açma elektronik, kamuya açık ve otomatiktir; son tarihte portal teklifleri açar ve bir açılış tutanağı (zapisnik) oluşturur, tüm isteklilere gönderir. Açılıştan sonra idare, değerlendirmeye yardımcı ek açıklamalar isteyebilir; eksik/belirsiz veri olursa en az 5 günlük süre tanıyarak portaldan tamamlama talep edebilir. Tahsis veya durdurma kararı, teklif son tarihinden itibaren 30 gün içinde verilir.

10. Hak koruma (itiraz) süreci

İhalede menfaati olan istekli, idarenin ZJN'ye aykırı işlemlerine karşı hak koruma talebi (zahtev za zaštitu prava) sunabilir. Talep, portal üzerinden eş zamanlı olarak hem idareye hem de Cumhuriyet Komisyonu'na iletilir.

Kritik süreler:

• İhale dokümanı/ilan içeriğine itiraz, son tarihten en geç 3 gün önce idareye ulaşmalıdır.
• Son tarihten sonraki işlemlere itiraz, kararın yayımından itibaren 10 gün içinde yapılır.
• İtiraz harcı: 120.000 dinar (ödeme dekontu eklenir).

11. Türk/yabancı firmalar için kritik notlar

• Teklif Sırpça verilir — yerel iş ortağı veya tercüme kapasitesi şart.
• Yabancı banka menica'sı yalnız kredi notu yatırım seviyesindeyse geçerli; çoğu durumda yerel banka teminatı pratiktir.
• İtiraz için Sırbistan'da tebligat vekili zorunluluğu, çekiliş riski ve 60+ gün ödeme vadesi nakit akışı planınızı etkiler.
• Elektronik olarak sunulamayan parçalar son tarihe kadar posta/kurye/elden, mühürlü ve "NE OTVARATI" (Açmayınız) ibareli, referans numaralı zarfla idareye ulaştırılmalıdır.